એકમ ૧૯ : ઘડવૈયા - સંપૂર્ણ સમજૂતી અને સોલ્યુશન
સમજૂતી: આપણે સૌ એક જ ભારતમાતાના સંતાનો છીએ. આપણે ભારત દેશને ઉજ્જવળ અને પ્રગતિશીલ બનાવનારા બહાદુર ઘડવૈયા છીએ.
જેને ગૌરવસ્મરણે જાગે, ભાવોની સરવાણી!
સમજૂતી: જે દેશની પવિત્ર માટીમાંથી આપણો દેહ બન્યો છે અને જેનું પાણી પીને આપણે મોટા થયા છીએ, તે દેશનું ગૌરવ યાદ આવતા જ હૃદયમાં પ્રેમ અને ભક્તિનું ઝરણું ફૂટે છે .
ઊંચ નીચના ભેદ ટાળશું, ઝૂલશું પ્રેમ હિંડોળે!
સમજૂતી: આપણે એવો પ્રયત્ન કરીશું કે ભારતનો કોઈ પણ નાગરિક વસ્ત્ર વગરનો ન રહે કે કોઈ ભૂખ્યું ન ઉંઘે . આપણે જ્ઞાતિ-જાતિના ઊંચ-નીચના ભેદભાવો દૂર કરીશું અને બધા હળીમળીને પ્રેમથી રહીશું .
| શબ્દ | અર્થ |
|---|---|
| ભડ | વીર, બહાદુર |
| ઘડવૈયા | ઘાટ કે આકાર આપનાર |
| સરવાણી | ઝરણું |
| પલાણી | સવારી કરીને |
| પાણીપંથો | પાણી જેવી ગતિવાળો, અત્યંત ઝડપી |
| ખેવૈયા | સાગરખેડુ, સુકાની |
૧. દેશભક્તિ કેવી કેવી રીતે પ્રદર્શિત કરી શકાય?
ઉત્તર: દેશના નિયમોનું પાલન કરીને, જાહેર સંપત્તિનું રક્ષણ કરીને અને સામાજિક સેવામાં ફાળો આપીને દેશભક્તિ બતાવી શકાય.
૨. આપણા દેશનું નામ ભારત કેવી રીતે પડ્યું?
ઉત્તર: પૌરાણિક કથાઓ મુજબ, રાજા દુષ્યંતના પુત્ર 'ભરત' પરથી આપણા દેશનું નામ ભારત પડ્યું છે.
૩. સંપીને રહેવાથી શા શા ફાયદા થાય?
ઉત્તર: સંપીને રહેવાથી મુસીબતોનો સામનો કરી શકાય છે અને દેશનો વિકાસ ઝડપી બને છે.
૪. ‘ઝાઝી કીડીઓ સાપને તાણે' કહેવત સમજાવો.
ઉત્તર: આ કહેવત સંપની શક્તિ દર્શાવે છે. જેવી રીતે નાનકડી કીડીઓ પણ જો સમૂહમાં ભેગી થાય તો તે મહાકાય સાપને પણ ખેંચી જઈ શકે છે, તેમ ગમે તેવો શક્તિશાળી શત્રુ હોય પણ જો આપણે સંપીને રહીશું તો તેને હરાવી શકીશું.
૫. ઘડવૈયા એટલે શું?
ઉત્તર: ઘડવૈયા એટલે કોઈ પણ વસ્તુને ચોક્કસ આકાર આપનાર. અહીં દેશનું ભવિષ્ય સુધારનાર નાગરિકોની વાત છે.
૨. માતના ➡️ છૈયા
૩. ઊંચનીચના ➡️ ભેદ ટાળશું
૪. જયકાર ➡️ ગજવશું
૫. મધદરિયાના ➡️ ખેવૈયા
પાણી ➡️ સરવાણી
પોઢે ➡️ હિંડોળે
પડશું ➡️ ફરશું
પડવું ➡️ પડશું
ફરવું ➡️ ફરશું
ગાવું ➡️ ગાશું
વાંચવું ➡️ વાંચશું
લખવું ➡️ લખશું
૧. મીનામાસીએ લગ્નમાં જવાનું ટાળ્યું.
૨. દોડાદોડી કરીશ તો ચોક્કસ પડીશ.
૩. વૅકેશનમાં મમ્મીપપ્પા સાથે ફરવા જઈશું.
૪. શાળાના વાર્ષિકોત્સવમાં સ્વાતિએ ગીત ગાયું.
૫. સુંદર મ્યુઝિક વાગે છે ત્યારે મને નાચવાનું મન થાય છે.
૬. ઘડિયા લખવામાં મને ખૂબ મજા આવે છે.
૧. પૂડો ➡️ મધપૂડો (મધમાખીનું ઘર): ઝાડની ડાળીએ મોટો મધપૂડો બાઝ્યો છે .
૨. માખી ➡️ મધમાખી: મધમાખી ફૂલોમાંથી રસ એકઠો કરે છે.
૩. રાત ➡️ મધરાત (રાત્રિનો મધ્યભાગ): મધરાતે ચારે બાજુ શાંતિ છવાઈ ગઈ .
૧. માટી-પાણી : આપણો દેહ આ દેશની માટી અને પાણીથી ઘડાયો છે.
૨. વિજય-પરાજય : રમતમાં વિજય અને પરાજય બંનેને સ્વીકારતા શીખવું જોઈએ.
૩. ગૌરવ-સરવાણી : દેશનું ગૌરવ યાદ આવતા જ હૃદયમાં પ્રેમની સરવાણી ફૂટે છે.
૧. કવિ ભારતભૂમિનું ગૌરવ શા માટે કરે છે?
ઉત્તર: કવિ ગૌરવ કરે છે કારણ કે આ ભૂમિની માટી અને પાણીએ આપણને ઉછેર્યા છે.
૨. કવિ ભારતના લોકો માટે શું કરવા ઇચ્છે છે?
ઉત્તર: કવિ ઈચ્છે છે કે કોઈ પણ માણસ વસ્ત્રહીન કે ભૂખ્યો ન રહે અને સૌ પ્રેમથી રહે.
૩. કાવ્યમાં શી રીતે વિજય મેળવવાની વાત કરી છે?
ઉત્તર: મેદાનમાં ઉતરીને અને સીમાઓ પર જયકાર ગજવીને વિજય મેળવવાની વાત છે.
૪. 'અમે સૌ એક માતના છૈયા' – એટલે શું?
ઉત્તર: આ પંક્તિનો અર્થ છે કે આપણે સૌ ભારતમાતાના સંતાનો અને ભાઈઓ છીએ.
૫. રાષ્ટ્રવિકાસમાં યોગદાન આપનારી પાંચ વ્યક્તિઓ:
ઉત્તર: (૧) મહાત્મા ગાંધી, (૨) સરદાર પટેલ, (૩) ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર, (૪) એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ, (૫) સંત વિનોબા ભાવે.
પ્રાસ: કવિતામાં શબ્દોની ગોઠવણી એવી હોય કે જેના અંતે સમાન અક્ષરો આવે, તેને પ્રાસ કહેવાય . દા.ત. થયો-ગયો, કામ-તમામ.
લટકણિયાં: કવિતામાં લય અને પ્રાસ મેળવવા જેનો કોઈ અર્થ ન હોય તેવા અક્ષરો (રે, લોલ, હે, જી) મુકાય તેને લટકણિયાં કહેવાય .
ચિત્ર પરિચય : રાણકી વાવ (પૃષ્ઠ ૧૨૬)
એકમના અંતે આપેલું સુંદર ચિત્ર ઉત્તર ગુજરાતમાં આવેલી પ્રખ્યાત 'રાણકી વાવ'નું છે. આ ઐતિહાસિક વાવને યુનેસ્કો (UNESCO) દ્વારા 'વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ'માં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. તે સોલંકી વંશના રાણી ઉદયમતીએ બંધાવી હતી અને તે તેની અદભૂત કોતરણી માટે વિશ્વભરમાં જાણીતી છે.
--- અહીં એકમ ૧૯ "ઘડવૈયા" નું સંપૂર્ણ સોલ્યુશન પૂર્ણ થાય છે ---
ઘડવૈયા (કાવ્ય)
ધોરણ 7 ગુજરાતી | એકમ 19 | EXAM GURU
આ કાવ્યનો સાચો અર્થ અને HOTS પ્રશ્નો સમજવા માટે, કૃપા કરીને નીચે આપેલ વિડિયો એકવાર ધ્યાનપૂર્વક જુઓ. વિડિયો જોયા બાદ જ ક્વિઝ શરૂ કરી શકાશે. (એકવાર જોયા પછી ફરી જોવો જરૂરી નથી).
🏆 પરિણામ પત્રક 🏆
અધ્યયન નિષ્પત્તિ (LO) મુજબ વિશ્લેષણ:
| LO કોડ | કૌશલ્ય (Skill) | પરિણામ |
|---|
✅ = ઉત્તમ (70%+) | ❓ = મધ્યમ (50-70%) | ❌ = વધુ મહેનત જરૂરી (<50%)
0 Comments